Na podatników już wkrótce ma zostać nałożony obowiązek składania JPK PIT, czyli odpowiednio JPK_PKPiR w przypadku osób rozliczających się za pomocą KPiR lub JPK_EWP w przypadku osób rozliczających się przy pomocy Ewidencji Przychodów. Dodatkowo przedsiębiorcy mieli obowiązkowo przekazywać do urzędu JPK w zakresie ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

JPK PIT to nic innego, jak określenie dla jednolitego pliku kontrolnego, na podstawie którego organ podatkowy będzie mógł ustalić podstawę opodatkowania dla celów podatku dochodowego i tym samym zweryfikować prawidłowość dokonywanych wpłat oraz w domyśle rozpocząć ich egzekwowanie. Dzięki JPK PIT urząd będzie wiedział, że podatnik nie realizuje terminowego zobowiązania podatkowego szybciej aniżeli przy złożeniu zeznania rocznego. JPK PIT będzie nową strukturą jednolitego pliku kontrolnego.

Aktualnie obowiązujące pliki JPK:

JPK_KR         księgi rachunkowe

JPK_WB        wyciąg bankowy

JPK_MAG     magazyn

JPK_FA          faktury VAT

JPK_FA_RR  faktury VAT rolnicy ryczałtowi

JPK_PKPiR    podatkowa księga przychodów i rozchodów

JPK_EWP      ewidencja przychodów

Te pliki JPK składa się wyłącznie na żądanie organów podatkowych. Jeśli jednak ewidencje podatkowe nie są prowadzone przy użyciu programów komputerowych, to nie ma konieczności przekazywania JPK_PKPiR, JPK_EWP, JPK_FA oraz JPK_FA_RR. Jeśli podatnik nie posiada rachunku bankowego firmowego, również nie składa JPK_WB lub jeśli nie prowadzi magazynu, wtedy nie składa JPK_MAG. Analogicznie JPK_KR nie jest przekazywane, jeśli podatnik przy użyciu programów komputerowych nie prowadzi ksiąg rachunkowych.

Żądanie złożenia powyższych struktur JPK ze strony organu podatkowego następuje w przypadku:

• czynności sprawdzających;
• postępowania podatkowego;
• kontroli podatkowej;
• kontroli celno-skarbowej.

Zgodnie z art. 24a ust 1e ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 roku, JPK PIT obejmować będzie następujące podmioty:

• osoby fizyczne;
• przedsiębiorstwa w spadku;
• spółki cywilne osób fizycznych;
• spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku;
• spółki jawne osób fizycznych;
• spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą

– które obowiązane są prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych.

Przepis obejmować będzie również podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia ksiąg wspomnianych wyżej. Odpowiednio zgodnie z art. 15 ust. 12 oraz 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym obowiązek przekazywania JPK PIT będzie dotyczył podatników oraz spółki, których wspólnicy są opodatkowani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Przywołane wyżej podmioty zostały zobowiązane prowadzić te księgi i ewidencję przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać ja właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego te księgi i ewidencję po zakończeniu roku podatkowego w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.

Omawiany obowiązek będzie:

• od 1 stycznia 2026 r. w przypadku podatników rozliczających się na podstawie na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, obowiązanych przesyłać ewidencję JPK_VAT,
• od 1 stycznia 2027 r. w przypadku pozostałych podatników rozliczających się na podstawie na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Aktualnie poddane zostały na stronie Ministerstwa Finansów (Konsultacje podatkowe struktur JPK_PKPiR, JPK_EWP oraz JPK_ST) nowe wzory struktur logicznych JPK_PKPiR, JPK_EWP oraz JPK_ST:

• dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych oraz
• dla podatników zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.